Dünya

İşte Wikipedia'daki "Dünya" maddesinin kapsamlı bir Türkçe özeti:

Dünya, Güneş Sistemi'nde Güneş'e en yakın üçüncü gezegen olup, yaklaşık 4,55 milyar yıl önce oluşmuş ve üzerinde sıvı su ile yaşam barındırdığı bilinen tek astronomik cisimdir. Eksen eğikliği sayesinde mevsimler oluşur; Ay'ın kütleçekimi ise gelgitlere neden olurken Dünya'nın dönüşünü yavaşlatır ve gezegeni, Güneş Sistemi'nin en yoğun gezegeni yapan kayalık yapısı, onu yer benzeri gezegenlerin kütlece ve hacimce en büyüğü yapar. Yüzeyin %71'i su (hidrosfer) ile kaplıyken, dış katmanı (litosfer) hareketli tektonik levhalardan oluşur; içteki sıvı demir-nikel dış çekirdek, gezegenin manyetik alanını üretir. Bazı yerbilimsel kanıtlara göre yaşam, 4,1 milyar yıl önce okyanuslarda başlamış ve atmosferdeki oksijenin artmasıyla birlikte evrimleşerek çeşitlenmiş, ancak tarih boyunca türlerin %99,9'undan fazlası kitlesel yok oluşlarla tükenmiştir. Bugün Dünya'da 8 milyardan fazla insan yaşamakta ve bu nüfus, 200'ün üzerinde bağımsız devlete bölünmüş durumdadır; ayrıca Türkçedeki "Dünya" kelimesi Arapça kökenli olup "aşağıda/beride olan" anlamına gelirken, Eski Türkçedeki karşılığı "Yer" sözcüğüdür. Bu benzersiz özellikleriyle Dünya, hem jeolojik hem de biyolojik açıdan incelenmeye değer, dinamik ve yaşanabilir bir gezegendir.