Tragedia na Przełęczy Diatłowa to jedno z najbardziej zagadkowych wydarzeń XX wieku, do którego doszło prawdopodobnie w nocy z 1 na 2 lutego 1959 roku na wschodnim stoku góry Chołatczachl na Uralu Północnym. Dziewięcioro doświadczonych studentów i absolwentów Uralskiego Instytutu Politechnicznego, pod przewodnictwem Igora Diatłowa oraz z 37-letnim przewodnikiem Siemionem Zołotariowem, wyruszyło w trudną narciarską wyprawę na szczyt Otorten, a wszyscy zginęli w niewyjaśnionych okolicznościach. Na cześć przywódcy przełęcz, przy której doszło do tragedii, nazwano Przełęczą Diatłowa. Jedynym ocalałym był Jurij Judin, który z powodu problemów zdrowotnych odłączył się od grupy już w Iwdelu, a jego prochy pochowano później obok towarzyszy. Śledztwo wykazało, że turyści w panice przecięli namiot od wewnątrz i uciekli w dół stoku, a ich ciała znaleziono z obrażeniami sugerującymi działanie ogromnej siły, jednak do dziś nie ustalono jednoznacznej przyczyny ich śmierci, co dało początek wielu teoriom spiskowym.