Sóng thần (tsunami) là một thảm họa thiên nhiên đặc trưng bởi chuỗi sóng cực lớn, thường do động đất dưới đáy biển, núi lửa phun trào, lở đất hoặc va chạm thiên thạch gây ra. Thuật ngữ "tsunami" bắt nguồn từ tiếng Nhật, nghĩa là "sóng ở bến cảng", do ngư dân đặt ra vì họ không biết sóng xuất phát từ ngoài khơi xa. Đặc điểm nổi bật là sóng có biên độ nhỏ ngoài khơi nhưng chiều dài lên tới hàng trăm km, lan truyền với tốc độ cao và mất rất ít năng lượng, có thể vượt đại dương gây thiệt hại ở bờ biển cách xa hàng nghìn km. Trước đây chúng từng bị gọi nhầm là "sóng thủy triều" (tidal wave), nhưng thuật ngữ này đã bị bỏ vì không chính xác. Cơ chế hình thành chủ yếu là do sự biến dạng đột ngột của đáy biển (ví dụ tại rìa mảng lục địa) làm dịch chuyển khối nước, và từ thập niên 1950, người ta phát hiện thêm các nguyên nhân khác như lở đất, phun trào núi lửa và va chạm thiên thạch. Một ví dụ điển hình là vụ lở đất ở Vịnh Lituya tạo ra sóng cao tới 524m, và nhờ có thời gian chuẩn bị từ khi hình thành đến khi ập vào bờ, con người có thể có vài giờ để sơ tán.