سید ابوالقاسم کاشانی

سید ابوالقاسم کاشانی (۱۲۶۱–۱۳۴۰) مجتهد شیعه و فعال سیاسی برجسته‌ای بود که به‌عنوان نماینده تهران در ادوار ۱۴، ۱۶ و ۱۷ مجلس شورای ملی و مدتی رئیس مجلس (دوره ۱۷) فعالیت کرد. او در نجف تحصیل کرد و در ۲۵ سالگی به درجه اجتهاد رسید، اما شهرت اصلی او به دلیل مبارزات ضد انگلیسی در عراق بود؛ او در جنگ جهانی اول و انقلاب ۱۹۲۰ عراق فتوای جهاد صادر کرد و پس از محکومیت غیابی به اعدام، در لباس مبدل به ایران گریخت. پس از بازگشت، ابتدا از جمهوری‌خواهی رضاشاه حمایت کرد و در مجلس مؤسسان به پایان حکومت قاجار و آغاز سلطنت پهلوی رأی داد. با این حال، پس از شهریور ۱۳۲۰ به منتقد سرسخت سیاست‌های دولتی و نفوذ انگلیس تبدیل شد و به مسائلی مانند تصویب قوانین الهی و رفتار پلیس با زنان محجبه اعتراض کرد. او در طول حیات سیاسی خود، چهره‌ای تأثیرگذار و جنجالی در تاریخ معاصر ایران باقی ماند.