Czeka

Czeka (WCzK) to akronim Wszechrosyjskiej Komisji Nadzwyczajnej do Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem, czyli tajnej policji politycznej utworzonej w Rosji Radzieckiej 20 grudnia 1917 roku. Na jej czele stanął Feliks Dzierżyński, polski szlachcic i doświadczony konspirator, nazywany "Żelaznym Feliksem", który zasłynął z bezwzględnego terroru, masowych egzekucji i rozstrzeliwania zakładników. Komisja, kierowana przez Dzierżyńskiego (z krótkimi przerwami) aż do 1922 roku, miała zwalczać kontrrewolucję, spekulację i nadużycia władzy, stając się narzędziem totalnej kontroli nad społeczeństwem w okresie wojny domowej. W 1922 roku została przekształcona w GPU, a następnie w OGPU, stając się bezpośrednim poprzednikiem późniejszych służb bezpieczeństwa, takich jak KGB czy FSB. Jej funkcjonariuszy nazywano potocznie czekistami, a określenie to przetrwało do dziś jako synonim pracowników rosyjskich organów bezpieczeństwa państwowego.