محمد مصدق، سیاستمدار ملی‌گرا، نخست‌وزیر ایران از سال ۱۳۳۰ تا ۱۳۳۲ و اولین ایرانی دارای مدرک دکترای حقوق بود که در ۲۶ خرداد ۱۲۶۱ متولد شد و با اجرای قانون ملی‌شدن صنعت نفت، نام خود را در تاریخ مبارزه با استعمار ثبت کرد.
مصدق که به اصول مشروطه و جدایی دین از سیاست پایبند بود و قدرت شاه را تشریفاتی می‌دانست، با حمایت جبهه ملی و روحانیون، در آغاز کار محبوبیت گسترده‌ای کسب کرد، اما اختلاف او با محمدرضا پهلوی و ابوالقاسم کاشانی، زمینه‌های توطئه را فراهم ساخت.
در کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ که با طرح‌ریزی سازمان سیا و سرویس اطلاعاتی بریتانیا و با همکاری ارتش شاهنشاهی ایران انجام شد، دولت او سرنگون شد و پس از محاکمه‌ای نمایشی به سه سال حبس انفرادی محکوم و سپس به قلعه احمدآباد تبعید گردید.
مصدق در ۱۴ اسفند ۱۳۴۵ بر اثر سرطان در ۸۴ سالگی درگذشت و علی‌رغم وصیت‌اش مبنی بر دفن در کنار کشته‌شدگان قیام ۳۰ تیر، در ملک شخصی‌اش در احمدآباد به خاک سپرده شد.
او به‌عنوان «زعیم الشرق» و مرد سال ۱۹۵۱ مجله تایم معرفی شد و سیاست موازنه منفی او الهام‌بخش رهبران کشورهای مستقل شد؛ به‌طوری که جمال عبدالناصر خیابانی را در قاهره به نام‌اش نامید، و سیا پس از ۶۰ سال رسماً به نقش مستقیم خود در این کودتا اعتراف کرد و بسیاری ریشه انقلاب ۱۳۵۷ را در سرنگونی دولت مصدق می‌دانند.