Σύγκρουση του Ναγκόρνο Καραμπάχ

Η σύγκρουση του Ναγκόρνο Καραμπάχ είναι μια πολύπλοκη εδαφική και εθνική διαμάχη μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν για την περιοχή του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, η οποία από τον Σεπτέμβριο του 2023 βρίσκεται υπό πλήρη έλεγχο του Αζερμπαϊτζάν και διεθνώς αναγνωρίζεται ως μέρος του. Οι ρίζες της ανάγονται στον 19ο αιώνα, ενώ η σύγχρονη φάση ξεκίνησε το 1988, όταν το κοινοβούλιο της αυτόνομης περιοχής ψήφισε υπέρ της ένωσης με την Αρμενία, οδηγώντας σε κλιμάκωση της βίας και σε πλήρους κλίμακας πόλεμο στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Κατά τη διάρκεια του πολέμου, που έληξε με εκεχειρία τον Μάιο του 1994, οι αρμενικές δυνάμεις κατέλαβαν τον έλεγχο του θύλακα και γύρω περιοχών, συμπεριλαμβανομένου του διαδρόμου Λάτσιν, ενώ η περιοχή κήρυξε μονομερώς την ανεξαρτησία της ως μη αναγνωρισμένη Δημοκρατία του Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Η σύγκρουση είχε δραματικές ανθρωπιστικές συνέπειες, με περίπου 230.000 Αρμένιους να εκτοπίζονται από το Αζερμπαϊτζάν και 800.000 Αζέρους να φεύγουν από τις ελεγχόμενες από τους Αρμένιους περιοχές. Παρά τις διεθνείς μεσολαβήσεις, όπως αυτές του ΟΑΣΕ και της Ομάδας Μινσκ, δεν υπογράφηκε ποτέ οριστική ειρηνευτική συνθήκη, αφήνοντας την περιοχή σε καθεστώς νομικής ασάφειας και με σποραδικές συνοριακές εντάσεις.