Η μελέτη της δουλείας στην αρχαία Ελλάδα αντιμετωπίζει σημαντικά μεθοδολογικά προβλήματα, καθώς οι γραπτές μαρτυρίες είναι αποσπασματικές και επικεντρωμένες κυρίως στην Αθήνα, ενώ απουσιάζει οποιαδήποτε ειδική πραγματεία για το ζήτημα. Ο Αριστοτέλης στα Πολιτικά του υποστήριζε ότι η χειρωνακτική και γεωργική ζωή είναι «αγενής» και αντίθετη προς την αρετή, θεωρώντας τους δούλους και τους βαρβάρους περιοίκους απαραίτητους για την ευδαιμονία της ιδανικής πόλης. Οι πηγές, από την ποίηση του Ομήρου έως τις αναφορές του Δημοσθένη, αποκαλύπτουν πολύπλοκες σχέσεις εξάρτησης, με τους δούλους να διακρίνονται σε αιχμαλώτους πολέμου, οικιακούς βοηθούς, δημόσιους λειτουργούς ή εργάτες στα ορυχεία, που συχνά υπόκεινταν σε σωματική τιμωρία. Η μαρξιστική θεώρηση, που βλέπει τη δουλεία ως θεμέλιο του ελληνικού πολιτισμού, θεωρείται πιο ρεαλιστική και εξηγεί γιατί δεν προέκυψε κάποια «βιομηχανική επανάσταση», καθώς ο άφθονος ανθρώπινος μόχθος κατέστησε την τεχνολογική ανεξαρτησία περιττή. Τέλος, η ορολογία είναι αποκαλυπτική: όροι όπως «δμώς» (για αιχμαλώτους), «ἀνδράποδον» (κυριολεκτικά «αυτός που έχει πόδια ανθρώπου») και «δοῦλος» (σε αντιδιαστολή με τον «ἐλεύθερο») υπογραμμίζουν την ιδιοκτησιακή υπόσταση των δούλων στην κοινωνία.