ฟ้าผ่า

ฟ้าผ่า: ปรากฏการณ์ธรรมชาติอันทรงพลัง

ฟ้าผ่า เป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่เกิดจากการเคลื่อนที่ของประจุไฟฟ้าภายในเมฆคิวมูโลนิมบัส (cumulonimbus) ซึ่งเป็นเมฆฝนฟ้าคะนองขนาดใหญ่ที่มีความสูงตั้งแต่ฐานเมฆประมาณ 2 กิโลเมตรจนถึงยอดเมฆที่สูงถึง 20 กิโลเมตร โดยเกิดจากกระแสอากาศหมุนเวียนภายในเมฆทำให้หยดน้ำและก้อนน้ำแข็งเสียดสีกันจนเกิดประจุไฟฟ้า ซึ่งประจุบวกจะรวมตัวอยู่ที่ยอดเมฆและประจุลบอยู่ที่ฐานเมฆ ทำให้เกิดสนามไฟฟ้าระหว่างกลุ่มประจุจนถึงจุดที่อากาศไม่สามารถทนทานได้จึงเกิดการคายประจุหรือฟ้าผ่าขึ้นนั่นเอง

ฟ้าผ่าสามารถแบ่งออกได้เป็น 4 ลักษณะหลัก ได้แก่ ฟ้าผ่าภายในก้อนเมฆ ซึ่งเกิดขึ้นบ่อยที่สุด ฟ้าผ่าระหว่างเมฆกับเมฆ ฟ้าผ่าแบบลบ ที่ปลดปล่อยประจุลบลงสู่พื้นดินใต้เงาเมฆ และ ฟ้าผ่าแบบบวก ซึ่งเกิดจากการปลดปล่อยประจุบวกและถือว่าอันตรายที่สุด เพราะสามารถผ่าได้ไกลจากก้อนเมฆถึง 40 กิโลเมตรในเวลาเพียง 1 วินาที และมักเกิดขึ้นในช่วงท้ายของพายุฝนฟ้าคะนอง

ปัจจุบันการป้องกันฟ้าผ่าสามารถทำได้หลายวิธี ตั้งแต่การออกแบบและก่อสร้างอาคารตามหลักวิศวกรรมป้องกันฟ้าผ่า ไปจนถึงการติดตั้ง สายล่อฟ้า ซึ่งเป็นอุปกรณ์สำคัญที่ช่วยเหนี่ยวนำให้ฟ้าผ่าลงสู่พื้นดินอย่างปลอดภัย ปกป้องชีวิตและทรัพย์สินของมนุษย์จากอันตรายของปรากฏการณ์ธรรมชาติอันทรงพลังนี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ