Dao động phương Nam
El Niño–Dao động phương Nam (ENSO) là hiện tượng biến đổi khí hậu có chu kỳ không đều, gồm pha nóng El Niño và pha lạnh La Niña, ảnh hưởng đến thời tiết trên toàn cầu. Hiện tượng này gắn liền với hoàn lưu Walker (do Gilbert Walker phát hiện đầu thế kỷ 20), khi gió mậu dịch suy yếu hoặc đảo chiều sẽ làm giảm nước trồi, khiến mặt biển Đông Thái Bình Dương nóng lên (El Niño), ngược lại hoàn lưu mạnh sẽ gây ra La Niña với nhiệt độ lạnh hơn. Thông thường, dòng hải lưu Humboldt mang nước lạnh từ Nam Đại Dương lên, kết hợp với gió mậu dịch tạo ra chênh lệch nhiệt độ tới 8–10°C giữa Tây và Đông Thái Bình Dương. Mỗi giai đoạn kéo dài vài tháng và xảy ra vài năm một lần, gây ra các hiện tượng thời tiết cực đoan như lũ lụt và hạn hán trên khắp thế giới. Các nước đang phát triển phụ thuộc vào nông nghiệp và ngư nghiệp, đặc biệt là các quốc gia ven Thái Bình Dương, chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Các nhà khoa học vẫn đang nghiên cứu cơ chế tạo ra dao động này để dự báo và giảm thiểu tác động của nó.
Source: Dao động phương Nam — Wikipedia · Summary by RollWiki AI · Language: Vietnamese