Τα Σέρβια αποτελούν μια από τις σημαντικότερες κωμοπόλεις της Κοζάνης, χτισμένα σε στρατηγικό σημείο μεταξύ των Πιερίων Ορέων και του ποταμού Αλιάκμονα, όπου για αιώνες έλεγχαν τις μοναδικές διόδους ανάμεσα στη Δυτική Μακεδονία και τη Θεσσαλία. Η ονομασία τους προέρχεται από τις αρχαίες «Φυλακές», τις οποίες οι Ρωμαίοι μετέφρασαν ως «Σέρβια» (από το λατινικό servo = φυλάττω), όπως επιβεβαιώνει και μια επιγραφή που βρέθηκε στη Βέροια. Διοικητικά, το 2011 με τον «Καλλικράτη» συνενώθηκαν με τον Βελβεντό, αλλά τον Σεπτέμβριο του 2019 ο δήμος χωρίστηκε ξανά με τον «Κλεισθένη», με τα Σέρβια να παραμένουν έδρα του νέου δήμου. Το τοπίο κυριαρχείται από την τεχνητή λίμνη του Πολυφύτου, που δημιουργήθηκε το 1974 με το ομώνυμο φράγμα και καλύπτει περίπου το 70% της έκτασης του δήμου, ενώ δεσπόζει η εντυπωσιακή Υψηλή Γέφυρα των Σερβίων με μήκος 1.372 μέτρα. Ο πληθυσμός του ενιαίου δήμου το 2011 ανερχόταν σε 20.256 κατοίκους, με τη Δημοτική Ενότητα Σερβίων να έχει 11.680, ενώ η περιοχή διαθέτει πλήρη εκπαιδευτική υποδομή (νηπιαγωγεία, δημοτικά, γυμνάσιο και λύκεια).