Teleturniej

Teleturniej to charakterystyczny telewizyjny gatunek rozrywkowy, w którym uczestnicy wykonują przed kamerami zadania narzucone przez prowadzącego, rywalizując o wysokie nagrody, a istotą programu jest ukazanie atmosfery walki i reakcji psychologicznych graczy. Teleturnieje dzielą się na wiedzowe (np. Milionerzy), zręcznościowo-zabawowe (np. Milion w minutę), a także na indywidualne, drużynowe, cykliczne czy jednorazowe. Historia gatunku sięga 1935 roku, kiedy to w kanadyjskim radiu zadebiutował program Roya Warda Dicksona, jednak w latach 50. w USA wybuchł wielki skandal, gdy reżyserzy manipulowali wynikami teleturnieju „21”, co doprowadziło do gwałtownego spadku popularności (aferę ukazano w filmie Quiz Show). Popularność wróciła w latach 60., gdy obniżono wartości nagród i dodano nagrody rzeczowe. W Polsce teleturnieje pojawiły się pod koniec lat 50., a kluczową rolę odegrali Jan Zakrzewski i Ryszard Serafinowicz (zespół OZETES) oraz powołana Redakcja Teleturniejów. Do pierwszych popularnych polskich quizów należały m.in. Zgaduj-zgadula czy Krzyżówka z papugą, gdzie nagrodą główną była żywa papuga.