กรณีพิพาทชายแดนไทย–กัมพูชา

กรณีพิพาทชายแดนไทย–กัมพูชา

กรณีพิพาทชายแดนไทย–กัมพูชา เริ่มต้นขึ้นในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1950 หลังกัมพูชาได้รับเอกราชจากฝรั่งเศส โดยมีศูนย์กลางอยู่ที่การครอบครองปราสาทพระวิหาร ซึ่งศาลยุติธรรมระหว่างประเทศตัดสินให้กัมพูชาชนะในปี พ.ศ. 2505 ข้อพิพาทสงบลงหลายทศวรรษเนื่องจากสงครามกลางเมืองกัมพูชา แต่ปะทุขึ้นอีกครั้งในปี พ.ศ. 2551 เมื่อกัมพูชาเสนอขึ้นทะเบียนปราสาทเป็นมรดกโลก และกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย (พธม.) ชุมนุมโจมตีรัฐบาลไทย การปะทะกันนำไปสู่การขอให้ศาลตีความคำพิพากษาเดิม ซึ่งมีคำวินิจฉัยในปี พ.ศ. 2556 และยังเกิดข้อพิพาทในพื้นที่อื่น เช่น ปราสาทตาเมือนธมและปราสาทตาควาย ความขัดแย้งคลี่คลายลงนานกว่าทศวรรษก่อนปะทุอีกครั้งในปี พ.ศ. 2568 ซึ่งเป็นการสู้รบที่รุนแรงที่สุด สาเหตุหลักมาจากสนธิสัญญาสยาม–ฝรั่งเศส ร.ศ. 122 และ ร.ศ. 125 ซึ่งกำหนดเขตแดนตามแนวสันปันน้ำของทิวเขาพนมดงรัก แต่แผนที่ของนักสำรวจชาวฝรั่งเศสกลับเบี่ยงเบนไปจากเส้นแบ่งเขต ทำให้เกิดข้อพิพาทเรื่องที่ตั้งปราสาท ศาลตัดสินให้กัมพูชาชนะโดยอาศัยข้อเท็จจริงที่ว่าสยามไม่เคยประท้วงแผนที่อย่างเป็นทางการหรืออ้างสิทธิ์ในปราสาทในขณะที่อยู่ภายใต้การควบคุมของฝรั่งเศส