Een hittegolf is volgens de officiële definitie van het KNMI en KMI een periode van minstens vijf aaneengesloten zomerse dagen (maxima van 25 °C of hoger), waarvan minimaal drie tropische dagen (30 °C of hoger) worden gemeten. Waar een landelijke hittegolf wordt vastgesteld op basis van het weerstation in De Bilt (Nederland) of Ukkel (België), kunnen regionale hittegolven sterk verschillen, zoals tussen 1991 en 2020 in Arcen (38 stuks) tegenover Vlieland (slechts één). Wetenschappers van World Weather Attribution stelden in 2023 dat hittegolven in Zuid-Europa, Noord-Amerika en China door klimaatverandering vaker en intenser zullen worden, en het hitte-eilandeffect versterkt de impact in steden. In België werd op 24 juli 2019 een record van 40,7 °C in Ukkel gemeten (het oude record van 36,6 °C uit 1947 werd verbroken), terwijl Nederland zijn nationale hitterecord van 40,7 °C op 25 juli 2019 in Gilze-Rijen vestigde. Een KNMI-herwaardering in 2016 schrapte zestien historische hittegolven uit de periode 1911-1950, waardoor de beruchte zomer van 1947 terugging van vier naar slechts één hittegolf, en in januari 2026 startte het KNMI opnieuw met een grootschalige herwaardering van oude meetgegevens. Naast de officiële definitie bestaat ook de onofficiële superhittegolf, waarbij alle temperaturen vijf graden hoger liggen (dagen van 30 °C en 35 °C), iets wat landelijk nog nooit is voorgekomen, maar regionaal voor het eerst in 2003 werd gemeten.