Wybuch to gwałtowne wydzielenie ogromnych ilości energii, któremu towarzyszy nagły wzrost temperatury i ciśnienia oraz emisja fal akustycznych i promieniowania. Zjawisko to może być skutkiem szybkich egzotermicznych reakcji chemicznych (np. spalania) lub gwałtownych procesów fizycznych, takich jak rozszczelnienie kotłów parowych, a jego przebieg dzieli się na deflagrację i detonację. Historia badań nad wybuchami jest ściśle związana z rozwojem materiałów wybuchowych – od saletry odkrytej w Chinach, przez proch czarny, aż po wynalezienie dynamitu przez Alfreda Nobla w XIX wieku. Postęp w tej dziedzinie miał ogromne znaczenie gospodarcze, usprawniając m.in. wydobycie surowców oraz przyczyniając się do budowy pierwszych silników spalinowych. Skała wykorzystania energii wybuchów uwidacznia się w statystykach wojennych – podczas I wojny światowej wystrzelono ponad miliard pocisków, a w 1944 roku ZSRR produkował około 240 milionów bomb i min rocznie. Współcześnie energia wybuchów jest wykorzystywana zarówno w celach destrukcyjnych (broń jądrowa), jak i pokojowych, np. w silnikach rakietowych do eksploracji kosmosu.