Een virtuele energiecentrale is een cluster van decentrale opwekkingsinstallaties, zoals microwarmte-krachtcentrales en windturbines, die vanaf een centraal punt worden aangestuurd en zich op de elektriciteitsmarkt als één grote centrale gedraagt. Hierdoor kan er snel worden ingespeeld op piekmomenten in de energievraag, waardoor kleine installaties kunnen concurreren met klassieke centrales en bijdragen aan het balanceren van het net. Wanneer burgers hierbij betrokken zijn, spreekt men van een community-based virtuele energiecentrale (cVPP). Dit model werd getest in het Interreg North-West Europe-project onder leiding van de TU Eindhoven, met acht Belgische, Nederlandse en Ierse partners waaronder energiecoöperatie Energent, dat liep van september 2017 tot september 2020. Bij een overschot of tekort in het elektriciteitsnet kan de centrale sturing individuele installaties ingrijpend meer of minder laten produceren voor directe netondersteuning. In Nederland begint de uitrol op gang te komen; zo biedt AgroEnergy (onderdeel van Eneco) sinds eind 2014 een dienst aan waarmee glastuinbouwers hun gasgestookte microwarmte-krachtcentrales automatisch laten schakelen op basis van warmte-, CO2- en elektriciteitsbehoefte, waardoor zij meer verdienen aan hun eigen stroomproductie.