Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 2 października 1944) było największą operacją militarną Armii Krajowej, zorganizowaną w ramach akcji „Burza”, której celem było wyzwolenie stolicy spod okupacji niemieckiej przed wkroczeniem Armii Czerwonej. Zryw miał podwójny charakter – militarnie wymierzony w Niemców, a politycznie w ZSRR i polskich komunistów, gdyż dowództwo AK chciało wzmocnić pozycję rządu RP na uchodźstwie i powstrzymać sowietyzację kraju. Po wybuchu powstania Stalin wstrzymał ofensywę i odmówił pomocy, a wsparcie aliantów zachodnich było ograniczone, przez co słabo uzbrojeni powstańcy przez 63 dni toczyli samotną walkę z przeważającymi siłami niemieckimi, zakończoną kapitulacją 2 października 1944 roku. W wyniku dwumiesięcznych walk zginęło około 16 tysięcy powstańców oraz od 150 do 200 tysięcy cywilów, a większość zabudowy lewobrzeżnej Warszawy, w tym setki bezcennych zabytków, została zniszczona przez Niemców. Uznawane za jedno z najważniejszych wydarzeń w najnowszej historii Polski, powstanie do dziś budzi intensywne debaty dotyczące zasadności jego rozpoczęcia ze względu na ogromne straty ludzkie i materialne.