جیرفت

جیرفت، شهری در جنوب استان کرمان، به دلیل کشف آثاری از تمدنی باستانی با قدمتی بیش از پنج هزار سال، به عنوان یکی از کهن‌ترین تمدن‌های بشری و «گهواره تمدن» شناخته می‌شود. مهم‌ترین یافته‌های این منطقه، کتیبه‌های آجری با خطی ناشناخته است که به گفته باستان‌شناسان، قدیمی‌تر از خط میخی بین‌النهرین بوده و نخستین خط ابداعی بشر محسوب می‌شود. این شهر که برخی آن را با تمدن افسانه‌ای «آراتا» یکی می‌دانند، در مسیر راه‌های تجاری هند و خلیج فارس قرار داشت و در سده‌های نخستین اسلامی، مرکز ولایت کرمان و محل نزاع خوارج و حکومت‌های محلی بود. پس از فتح توسط اعراب در سال ۲۳ هجری، جیرفت در دوره صفاریان رونق گرفت و در سده چهارم هجری، به گفته جغرافیدانانی مانند ابن خردادبه، بزرگ‌ترین شهر کرمان با دژهای چهارگانه، مسجد جامع و معادن نقره بود. بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت این شهر ۱۳۰٬۴۲۹ نفر بوده و به دلیل حاصلخیزی و کشاورزی، لقب‌هایی مانند «کالیفرنیای ایران» و «بهشت کشاورزی» را به خود گرفته است.