Οι Ηλείοι ήταν αρχαίο ελληνικό φύλο αιτωλικής καταγωγής, που εγκαταστάθηκε στη δυτική Πελοπόννησο, υποτάσσοντας τους παλαιότερους Επειούς, Καύκωνες και Μινύες, και χωρίστηκαν σε τρία κράτη: την Ήλιδα, την Πισάτιδα και την Τριφυλία. Σύμφωνα με τη μυθολογία, ο βασιλιάς Όξυλος από την Αιτωλία θεωρείται ο ιδρυτής τους και ο θεμελιωτής των Ολυμπιακών Αγώνων, ενώ η σπουδαιότερη πόλη τους ήταν η Ολυμπία. Ο έλεγχος της Ολυμπίας προκάλεσε έντονες διαμάχες μεταξύ της Ήλιδας και της Πίσας, με αποκορύφωμα δύο πολέμους (588-580 π.Χ. και 464 π.Χ.), από τους οποίους η Ήλιδα βγήκε νικήτρια και κατέστρεψε την Πίσα. Κατά τον 8ο αιώνα π.Χ., οι Ηλείοι ίδρυσαν αποικίες στην περιοχή της Θεσπρωτίας (όπως την Πανδοσία και το Βουχέτιο), οι οποίες τελικά καταλύθηκαν τον 4ο αιώνα π.Χ. Από την Ηλεία κατάγονταν σημαντικοί φιλόσοφοι, όπως ο Πύρρων (ιδρυτής του Σκεπτικισμού), ο Ιππίας, ο Φαίδων και ο Αλεξίνος, που συνέβαλαν σημαντικά στην αρχαία ελληνική σκέψη.