Yüksek hızlı demiryolu (YHD), yeni hatlarda 250 km/saatin, geliştirilmiş mevcut hatlarda ise 200 km/saatin üzerine çıkabilen, kara üzerindeki en hızlı ticari ulaşım türüdür ve bu alandaki ilk örnek, 1964'te Japonya'da hizmete giren ünlü "Hızlı Tren" (Tōkaidō Shinkansen) olmuştur. Bugün Çin, Fransa, Almanya, Türkiye ve Güney Kore gibi ülkeler bu ağları hızla genişletirken, Çin Aralık 2020 itibarıyla 37.900 kilometreyi aşan hat uzunluğuyla dünya toplamının üçte ikisinden fazlasına sahiptir. Hız rekorlarına bakıldığında, Çin'deki Pekin-Şanghay hattı 350 km/saat ile en hızlı düzenli konvansiyonel (tekerlekli) hizmeti sunarken, 2007'de bir Fransız TGV treni 574,8 km/saat ile dünya rekorunu kırmıştır. Ticari işletmedeki en hızlı tren ise 2004'te açılan ve 430 km/saat hıza ulaşan Şanghay Maglev'dir; Japonya'nın 2027'de açmayı planladığı Chūō Shinkansen maglev hattı ise 500 km/saat hızla Tokyo-Nagoya arasında hizmet verecektir. Teknik açıdan bu hatların çoğu standart hat açıklığı (1435 mm) kullanırken, Rusya ve Özbekistan gibi ülkeler kendi geniş hat açıklıklarına (1524 mm) uygun sistemler geliştirmektedir.