Boete

Een boete is een verplicht te betalen bedrag voor een overtreding, dat zowel door de overheid als door organisaties (zoals bibliotheken) kan worden opgelegd; strikt genomen verwijst bekeuring echter alleen naar het transactievoorstel bij kleine overtredingen. Terwijl België en Nederland vaste bedragen hanteren, past een groot aantal Europese landen het dagboetesysteem toe, waarbij de hoogte afhangt van het persoonlijke inkomen van de dader om gelijkwaardig te straffen. In de bredere filosofische zin betekent "boete doen" het compenseren van een benadeelde partij door een bepaalde handeling, een praktijk die historisch teruggaat op het afkopen van bloedwraak met zoengeld (de dader wordt dan een boeteling of penitent genoemd). In België kent men verschillende categorieën, te beginnen met de strafrechtelijke geldboete (art. 38-41bis Strafwetboek), die door een rechter wordt opgelegd, sinds 1921 onderhevig is aan opdeciemen en bij niet-betaling kan leiden tot een vervangende gevangenisstraf. Daarnaast bestaan er buitengerechtelijke instrumenten zoals de minnelijke schikking (art. 216bis Sv) en de onmiddellijke inning (door de politie bij verkeersovertredingen), waarbij betaling de strafvordering doet vervallen, naast administratieve boetes (zoals GAS-boetes) en burgerlijke boetes die door niet-penale rechtbanken worden opgelegd ter ontrading. Ten slotte zijn gedepenaliseerde parkeerboetes geen echte boetes maar een retributie (vergoeding) voor een verleende dienst, en staan tegen alle administratieve boetes beroepsmogelijkheden open die niet altijd opschortend werken.