พระกุมารกัสสปเถระ เป็นสาวกสำคัญในพระอสีติมหาสาวก 80 องค์ของพระพุทธเจ้า ท่านได้ชื่อว่า "กุมารกัสสปะ" เพราะบวชตั้งแต่ยังเด็ก และได้รับการชุบเลี้ยงจากพระเจ้าปเสนทิโกศลแห่งเมืองสาวัตถี เรื่องราวการถือกำเนิดของท่านน่าทึ่งยิ่งนัก เมื่อมารดาบวชเป็นภิกษุณีโดยไม่รู้ว่าตั้งครรภ์ ถูกพระเทวทัตกล่าวหาว่าศีลขาด แต่พระอุบาลีเถระได้พิสูจน์ให้เห็นว่าศีลของนางบริสุทธิ์ หลังบวช ท่านได้ทูลถามปัญหาธรรม 15 ข้อที่สหายพรหมนำมาฝากกับพระพุทธเจ้า และทรงแก้ให้จนท่านบรรลุเป็นพระอรหันต์ในเวลาต่อมา ท่านโดดเด่นมากในการแสดงธรรมด้วยถ้อยคำอันวิจิตรไพเราะ เปี่ยมด้วยอุปมาและเหตุผล โดยเฉพาะการโต้ตอบกับพระเจ้าปายาสิที่สงสัยเรื่องนรกสวรรค์ ท่านใช้อุปมาเปรียบเทียบให้เข้าใจง่ายอย่างแยบยล ด้วยความสามารถนี้ พระพุทธเจ้าจึงทรงยกย่องท่านเป็นเอตทัคคะ (ผู้เลิศ) ด้านการกล่าวถ้อยคำอันวิจิตร และท่านเป็นกำลังสำคัญในการประกาศพระพุทธศาสนา แม้คัมภีร์จะไม่ระบุวาระดับขันธปรินิพพานของท่านก็ตาม