Quân khu 1 là đơn vị quân sự trực thuộc Bộ Quốc phòng Việt Nam, có nhiệm vụ bảo vệ 4 tỉnh phía Bắc gồm Lạng Sơn, Cao Bằng, Bắc Ninh và Thái Nguyên, với trụ sở đặt tại Thái Nguyên. Lịch sử của đơn vị bắt nguồn từ Chiến khu Bắc Sơn - Võ Nhai (1941) và chính thức mang tên Chiến khu 1 vào tháng 10 năm 1945 dưới sự chỉ huy của Lê Quảng Ba. Trong kháng chiến chống Pháp, khu vực này được tổ chức lại thành Liên khu 1 (1948) và sau đó là Liên khu Việt Bắc (1949) do Chu Văn Tấn lãnh đạo. Đến năm 1957, Quân khu Việt Bắc được thành lập gồm 10 tỉnh, đóng vai trò quan trọng trong kháng chiến chống Mỹ. Sau ngày thống nhất đất nước, vào 24/5/1976, Quân khu Tây Bắc và Quân khu Việt Bắc được sáp nhập thành Quân khu 1 như ngày nay, tiếp tục giữ vững an ninh vùng biên giới phía Bắc của Tổ quốc.