Een faillissement is een zware juridische maatregel waarbij het volledige vermogen van een persoon of bedrijf onder gerechtelijk beslag wordt geplaatst wegens langdurige betalingsonmacht, waarna een curator de boedel beheert en de opbrengst verdeelt onder de schuldeisers. De etymologie is verrassend: bankroet komt van het Italiaanse banca rotta ("gebroken bank"), terwijl faillissement afstamt van het Franse faillir ("falen"). Historisch werden schuldenaren vroeger opgesloten, maar in Antwerpen kwam er al in 1518 een Insolvente Boedelskamer, en Amsterdam volgde in 1643 met de Desolate Boedelskamer in het Paleis op de Dam, waar zelfs Rembrandt van Rijn failliet ging. Internationaal probeert de Europese Insolventieverordening eenvormigheid te brengen, maar nationale regels verschillen nog sterk, bijvoorbeeld over de voorwaarden (in Nederland moet men "opgehouden zijn met betalen") en wie het faillissement mag aanvragen. Kortom, het faillissement is een collectieve verhaalprocedure die door de eeuwen heen evolueerde van een strafmaatregel naar een geordende juridische afwikkeling ten behoeve van alle crediteuren.