Trận Hà Nội đông xuân 1946–47 diễn ra từ đêm 19/12/1946 đến trưa 18/2/1947, chính thức khởi động Chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất giữa Việt Minh và quân viễn chinh Pháp. Căng thẳng leo thang từ cuộc tấn công của Pháp vào Sài Gòn (23/9/1945) và đỉnh điểm là vụ bắn phá Hải Phòng (23/11/1946) gây thương vong lên tới hàng chục nghìn người, bộc lộ rõ ý đồ tái chiếm thuộc địa của Pháp. Để đối phó, Hà Nội được chia thành 3 liên khu, dưới sự chỉ huy của các tướng lĩnh chủ chốt như Vương Thừa Vũ và Nguyễn Văn Trân. Ngày 13/12/1946, hội nghị quân sự tại Hà Đông đã quyết định phát động kháng chiến toàn quốc, biến thủ đô thành chiến trường tiêu hao sinh lực địch. Cuộc chiến đấu 60 ngày đêm anh dũng của quân dân Hà Nội đã tạo điều kiện cho cả nước chuẩn bị lực lượng, mở ra một giai đoạn kháng chiến trường kỳ của dân tộc.