Slachtoffer

Een slachtoffer is iemand die een schokkende gebeurtenis heeft meegemaakt en daardoor letsel of schade heeft opgelopen, maar ook directe of indirecte getuigen kunnen als slachtoffer worden gezien; de eigen beleving bepaalt vooral de impact, en het gaat vaak om normale reacties op een abnormale gebeurtenis. In het strafrecht is de positie van het slachtoffer de afgelopen twintig jaar sterk verbeterd: er is onder meer Slachtofferhulp, een Schadefonds geweldsmisdrijven, de mogelijkheid om zich te voegen in een strafzaak, en sinds 2005 hebben slachtoffers van ernstige misdrijven het recht om een verklaring af te leggen tijdens de rechtszaak. Op het gebied van genoegdoening speelt wraak historisch een rol, maar de overheid heeft het geweldsmonopolie opgeëist om een spiraal van wraak te voorkomen, waarna vergelding via het strafrecht of schadevergoeding via het burgerlijk recht plaatsvindt; de herstelrecht-stroming en conflictbemiddeling richten zich juist meer op verzoening en vergeving. Internationaal wordt slachtofferschap soms gebruikt als legitimatie voor herstelbetalingen of annexatie, waarbij aanspraken soms op zeer oude geschiedenis worden gebaseerd en culturele continuïteit wordt benadrukt, wat ook een rol speelt bij nationalisme en regionalisme. Religieus gezien zijn veel geloven vervolgd, zoals de christenvervolgingen, die in teksten als 2 Timoteüs 3:12 zelfs als voorwaarde voor gelovigen worden uitgelegd. Tot slot is er de victimologie, de wetenschappelijke studie van slachtoffers en slachtofferschap, die al deze aspecten onderzoekt.