Een universiteit is een instelling voor hoger onderwijs die zich richt op wetenschappelijk onderwijs en onderzoek, en haar naam dankt aan het Latijnse universitas magistrorum et scholarium, oftewel 'gemeenschap van onderwijzers en academici'. De oudste Europese universiteit is die van Bologna, opgericht in 1088, kort daarna gevolgd door de Universiteit van Oxford; deze middeleeuwse instellingen worden gezien als een belangrijke motor voor de Europese vooruitgang. Tot de meest prestigieuze instellingen van vandaag behoren de Britse Oxbridge-universiteiten, de Amerikaanse Ivy League (zoals Harvard en Yale), Stanford en MIT, terwijl buiten de Engelstalige wereld onder meer de ETH Zürich en de Tsinghua-universiteit hoog aangeschreven staan. De wortels van het hoger onderwijs liggen echter veel dieper: al in de klassieke oudheid bestonden er filosofenscholen in Athene en het Mouseion van Alexandrië, en later bloeiden belangrijke centra in de islamitische wereld, zoals Córdoba en Caïro (Al-Azhar). Na de val van het West-Romeinse Rijk verdween seculier onderwijs in West-Europa grotendeels, maar de opkomst van de middeleeuwse universiteiten markeerde een keerpunt dat de basis legde voor de moderne wetenschap en werelddominantie van het Westen.