اذان در لغت به معنای «آگاه کردن» است و در اسلام، ندایی برای اعلام وقت نماز محسوب می‌شود که توسط مؤذن از جای بلندی مانند گلدسته‌ی مسجد خوانده می‌شود. خواندن اذان واجب نیست اما مستحب است و پیش از هر نماز، پس از داخل شدن وقت شرعی، ادا می‌گردد.

متن اذان میان مسلمانان تفاوت‌هایی دارد؛ برای نمونه، اهل سنت جمله «الصلاة خیر من النوم» (نماز از خواب بهتر است) را که به روایت آنان در دوران خلافت عمر بن خطاب اضافه شد، در اذان صبح می‌خوانند. در مقابل، شیعیان جمله «حی علی خیر العمل» (بشتاب به سوی بهترین کارها) را به کار می‌برند و عبارت «اشهد ان علی ولی الله» را که واجب نیست، به عنوان یک سنت مستحسن اضافه می‌کنند.

از نظر تاریخی، اهل سنت نخستین اذان را از پیشنهاد «عبدالله بن زید» به پیامبر اسلام در مدینه می‌دانند، در حالی که شیعیان باور دارند پیامبر پیش از هجرت نیز اذان می‌گفته و نخستین مؤذن، بلال حبشی بوده است. در سال ۱۵۰۱ میلادی، شاه اسماعیل اول پس از فتح تبریز، اذان شیعی را به زور بر مردم تحمیل کرد.

در اجرا، مؤذن معمولاً دستانش را به گوش می‌گذارد و اصوات را کشیده می‌خواند و در ایران این ندا اغلب با آواز «بیات ترک» اجرا می‌شود. همچنین پس از پایان اذان، دعا کردن میان مسلمانان رایج است و این ندا به عنوان نماد هویتی و معنوی در شهرهای اسلامی همه‌روزه شنیده می‌شود.