Vụ nổ là quá trình vật chất tăng thể tích đột ngột, giải phóng năng lượng lớn kèm theo sự vượt áp, khí và nhiệt độ cao, thường được tạo ra từ phản ứng hóa học, đốt cháy hoặc các quá trình cơ học như Vụ Nổ Lớn. Các hiệu ứng chính của vụ nổ bao gồm sóng xung kích (gồm pha áp suất dương và âm), sóng nổ bên trong chất nổ, cùng các sản phẩm nổ như mảnh văng, đất đá và nhiệt độ. Dựa vào tốc độ truyền, vụ nổ được phân loại thành nổ mạnh (nhanh hơn tốc độ âm thanh) và nổ yếu (chậm hơn, ví dụ như thuốc nổ đen dùng để đẩy đạn). Ngoài ra còn có loại cháy từ thuốc phóng, chỉ tạo ra áp suất và nhiệt độ mà không có sóng nổ. Việc hiểu rõ các loại và tác động này đóng vai trò quan trọng trong việc ứng dụng an toàn ở công nghiệp khai khoáng, xây dựng và quân sự.