โรงเรียนเบ็ญจะมะมหาราช เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษประเภทสหศึกษา ตั้งอยู่ในจังหวัดอุบลราชธานี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา ปัจจุบันได้รับการยกย่องเป็นโรงเรียนมาตรฐานสากลและเข้าร่วมโครงการห้องเรียนพิเศษ SMTE โดยเดิมเคยเป็นโรงเรียนชายล้วนคู่กับโรงเรียนนารีนุกูล (หญิงล้วน)

จุดกำเนิดของโรงเรียนเริ่มขึ้นในปี พ.ศ. 2440 เมื่อพระญาณรักขิตได้จัดตั้ง "โรงเรียนอุบลวิทยาคม" ขึ้นที่วัดสุปัฏนาราม โดยได้รับพระราชทานทรัพย์จากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ต่อมาในปี พ.ศ. 2458 ได้ย้ายไปยังที่ตั้งใหม่ที่มุมทุ่งศรีเมือง และได้รับประทานนาม "เบ็ญจะมะมหาราช" จากสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ ซึ่งเป็นโรงเรียนเดียวในประเทศไทยที่ต่อท้ายชื่อด้วย "มหาราช"

เมื่อสถานที่เรียนคับแคบลงอีกครั้งในปี พ.ศ. 2477 ทางโรงเรียนจึงย้ายไปยังอาคารใหม่ที่บริเวณกรมทหารเก่า (ซึ่งหม่อมเจียงคำ ชุมพล อุทิศที่ดินให้) กลายเป็นที่ตั้งของโรงเรียนจนถึงปัจจุบัน และยังคงรักษาเอกลักษณ์อันทรงคุณค่าทางประวัติศาสตร์ไว้อย่างมั่นคง