Vader Jacob (of Broeder Jacob in Vlaanderen) is een wereldwijd bekend kinderliedje dat teruggaat op het Franse Frère Jacques en als een canon voor maximaal vier stemmen wordt gezongen. Het lied vertelt het verhaal van een monnik die zich heeft verslapen en wordt gemaand om de klokken voor de metten (het vroege ochtendgebed) te luiden, al luiden in de Nederlandse en Engelse vertalingen de klokken al. In Nederland wordt meestal 'Vader Jacob' gezongen, maar in Vlaanderen is 'Broeder Jacob' de juiste en gebruikelijke vertaling, omdat 'frère' letterlijk 'broeder' betekent. De melodie duikt voor het eerst op in een Frans handschrift rond 1780 en wordt toegeschreven aan componist Jean-Philippe Rameau (1683-1764), maar de tekst en melodie samen verschenen pas in 1860 in een populair liedboek van Charles Lebouc. De oudste Nederlandse vindplaats stamt uit halverwege de negentiende eeuw, in het liedboekje Orpheus onder de jeugd. Tegenwoordig is het liedje vertaald in meer dan vijftig talen, van Arabisch en Hebreeuws tot Chinees en Russisch.