ایرج (خواننده)

حسین خواجه‌امیری (۱۳۱۱–۱۴۰۵) مشهور به «ایرج»، خوانندهٔ نامدار موسیقی سنتی ایرانی بود که به دلیل تسلط بر ردیف‌های آوازی و صدای بی‌نظیرش، لقب «پهلوان آواز» را از آن خود کرد. او در ۱۱ دی ۱۳۱۱ در خالدآباد نطنز در خانواده‌ای هنرمند متولد شد و پس از آشنایی با ابوالحسن صبا در سال ۱۳۲۶، به مدت دو سال زیر نظر این استاد بزرگ، فنون آواز را تکمیل کرد. ایرج از سال ۱۳۳۶ با دعوت داوود پیرنیا به برنامهٔ مشهور «گل‌ها» راه یافت و علاوه بر اجراهای رادیویی، برای ده‌ها فیلم فارسی نیز ترانه خواند که بازیگرانی چون محمدعلی فردین و منوچهر وثوق آن‌ها را لب‌خوانی می‌کردند. محمدرضا شجریان دربارهٔ او گفته بود: «صدای ایرج در تاریخ آوازخوانی ما یک متر و معیار است.» ایرج سرانجام در ۲۱ مرداد ۱۴۰۵ در سن ۹۳ سالگی در تهران درگذشت و در قطعهٔ هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد؛ واکنش‌های گستردهٔ اهالی فرهنگ و هنر، از جمله پیام‌های وزیر ارشاد و هنرمندان، نشان‌دهندهٔ جایگاه ماندگار او در موسیقی ایران بود.