Orman Yangınları: Tanım, Türler ve Mücadele

Orman yangını, orman sınırları içinde doğal ya da insan kaynaklı etkenlerle başlayan, kontrol dışı yayılan ve biyokütleyi yok ederek ekolojik, ekonomik ve toplumsal zararlara yol açan kontrolsüz yanma olayıdır. Yangınlar yayılma ortamlarına göre üç ana türe ayrılır: örtü yangını (orman tabanındaki ölü örtünün yanması), tepe yangını (ağaç tepelerinde rüzgârla hızla yayılan ve en zor kontrol edilen tür) ve toprak yangını (yer altında humus ve turba katmanlarının içten içe, alevsiz yanması). Türkiye'de 2021 Manavgat orman yangınları yaklaşık 60 bin hektar alanı küle çevirerek cumhuriyet tarihinin en büyük yangın afeti olarak kayıtlara geçmiştir. Küresel ölçekte ise 2019-2020 Avustralya "Kara Yaz" yangınları (24 milyon hektar), 2023 Kanada orman yangınları (18,5 milyon hektar) ve 2021 Sibirya Taiga yangınları (18,1 milyon hektar) modern tarihin en büyük üç mega yangını olarak ekosisteme telafisi imkânsız zararlar vermiştir. Bu felaketlerle mücadelede alt dal budaması, yanıcı madde yükünün azaltılması, yangına dayanıklı yeşil kuşak bariyerleri, İHA ve termal kameralarla 7/24 erken uyarı sistemleri ile ormana giriş yasakları gibi önleyici tedbirler uygulanmaktadır.