Prowokacja bydgoska to pobicie działaczy „Solidarności” przez milicję 19 marca 1981 roku podczas sesji Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy. Związkowcy, na czele z Janem Rulewskim, domagali się rejestracji wiejskiej „Solidarności”, a gdy sesję niespodziewanie zamknięto, funkcjonariusze MO zaatakowali ich pałkami, ciężko raniąc m.in. Rulewskiego, Michała Bartoszcze i Mariusza Łabentowicza. W obliczu żądań strajku generalnego, Lech Wałęsa samodzielnie zdecydował o jedynie ostrzegawczym proteście, co doprowadziło do rezygnacji rzecznika związku Karola Modzelewskiego. Kluczową rolę odegrał Kościół – prymas Stefan Wyszyński namawiał do ugody, a gen. Wojciech Jaruzelski 26 marca zgodził się na powstanie wiejskiej „Solidarności”. Ostatecznie 27 marca odbył się największy w historii Polski strajk ostrzegawczy, a planowany na 31 marca strajk generalny odwołano, co oznaczało utratę inicjatywy politycznej przez związek. Wydarzenia upamiętnia charakterystyczny obelisk przed Urzędem Wojewódzkim, nazywany przez mieszkańców „zębem Rulewskiego”.