Szwecja

Szwecja to nordyckie państwo w Europie Północnej, członek Unii Europejskiej (od 1995 r.) i NATO (od 2024 r.), liczące około 10,6 mln mieszkańców – jest najludniejszym krajem skandynawskim, choć ma niską gęstość zaludnienia. Geograficznie zajmuje wschodnią część Półwyspu Skandynawskiego, granicząc z Norwegią (najdłuższa nieprzerwana granica lądowa w Europie – 1630 km), Finlandią oraz z Danią przez most nad Sundem; najwyższym punktem jest Kebnekaise (2111 m), a największym jeziorem Wener. Historia kraju sięga średniowiecza, gdy wikingowie wyprawiali się na Ruś i Bizancjum, a w XI wieku nastąpiła chrystianizacja; w 1397 r. zawarto unię kalmarską z Danią i Norwegią. W 1523 r. Gustaw I Waza wywalczył niepodległość, a w 1527 r. przyjęto luteranizm; w XVII wieku Szwecja stała się mocarstwem dzięki udziałowi w wojnie trzydziestoletniej i podbojom nad Bałtykiem. Po klęsce Karola XII w wojnie północnej (1700–1721) utraciła pozycję mocarstwa, a w 1809 r. straciła Finlandię na rzecz Rosji, uchwalając jednocześnie pierwszą konstytucję; w XIX wieku nowy król Karol XIV Jan zbliżył kraj do Rosji i walczył przeciw Napoleonowi.