سوخو سو-۳۰

سوخو-۳۰ یک جنگنده چندمنظوره، دوموتوره، ابرمانورپذیر و دوسرنشین روسی است که توسط شرکت سوخو طراحی شده و به‌عنوان نسخه پیشرفته‌تر سوخو-۲۷ شناخته می‌شود. این جنگنده برای عملیات در تمام شرایط آب‌وهوایی و مأموریت‌های هوا به هوا و هوا به سطح طراحی شده و با برد عملیاتی ۱۵۰۰ کیلومتر (قابل افزایش تا ۵۲۰۰ کیلومتر با سوخت‌گیری هوایی) توانایی انجام مانورهای پیشرفته‌ای مانند کبرای پوگاچو را دارد. این هواپیما در دو خط تولید اصلی ساخته می‌شود: مدل‌های ام‌کا و ام‌کا۲ در کارخانه کمسومولسک برای چین، اندونزی، ونزوئلا و ویتنام، و مدل‌های ام‌کاآی و اس‌ام توسط ایرکوت/یاکوولف برای هند، مالزی، الجزایر و روسیه. هندوستان بزرگ‌ترین ناوگان سوخو-۳۰ را در اختیار دارد و مدل ام‌کاآی آن مجهز به پیش‌بال، جهت‌دهی رانش و رادار آرایه فازی دوربرد است. طراحی این جنگنده بر پایه سوخو-۲۷یوبی برای رفع مشکل برد و خستگی خلبان در پروازهای طولانی انجام شد و سامانه خلبان خودکار آن امکان پرواز خودکار، تغییر ارتفاع و فرود بدون نیاز به خلبان را فراهم می‌کند. مدل‌های اولیه شامل Su-30K و Su-30KI بودند که سفارش اندونزی برای KI به دلیل بحران مالی ۱۹۹۷ آسیا لغو شد، اما این پروژه بعدها به مدل‌های پیشرفته‌تر MK و MKI تکامل یافت.