Referandum (halk oylaması), anayasa değişikliği veya yasaların kabulü gibi kritik meselelerde halkın iradesini doğrudan yansıtan bir doğrudan demokrasi örneğidir. Plebisit ise genellikle tek bir teklifin kabulü veya reddi üzerine yapıldığı için bir tür "güven oylaması" niteliği taşır ve günümüzde referanduma kıyasla daha az tercih edilir. Tarihsel süreçte, doğrudan demokrasinin zorlukları nedeniyle yarı doğrudan demokrasiye geçilmiş; bu kapsamda anayasa referandumları (Türkiye, Fransa, İsviçre) ve halk vetosu (ABD, İsviçre) gibi uygulamalar geliştirilmiştir. Dikkat çekici bir tarihsel örnek olarak, 1946 Fransız Anayasası ilk referandumda halk tarafından reddedilmiş, ancak ikinci oylamada kabul edilmiştir. Kelime kökeni açısından, "referandum" Latince referre (geri getirmek) kökünden, "plebisit" ise Eski Roma'daki halk sınıfı plebs'ten türemiştir. Ancak bu tür oylamalar, muhalefetin onayı alınmadan popüler uygulamaları hayata geçirmek için kullanılabildiğinden, totaliter rejimlerde yönetimin isteklerini hukuka uydurma aracı olarak da kötüye kullanılabilir.