เศรษฐศาสตร์การเมือง เป็นแนวคิดที่กว้างขวาง หมายถึงการศึกษาระบบเศรษฐกิจที่ผนวกปัจจัยทางสังคม วัฒนธรรม กฎหมาย และการเมืองเข้าด้วยกัน ต่างจากเศรษฐศาสตร์กระแสหลักที่เน้นคณิตศาสตร์และสมมติฐาน โดยคำนี้เริ่มใช้ในอังกฤษช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 18 เพื่อแทนแนวคิดสำนักธรรมชาตินิยมของฝรั่งเศส และมีงานเขียนสำคัญจากจอห์น ล็อก อดัม สมิธ และคาร์ล มาร์กซ์

ต่อมาในคริสต์ศตวรรษที่ 19 คำว่า "เศรษฐศาสตร์" เข้ามาแทนที่ เนื่องจากพยายามแยกวิชาออกจากอารมณ์และสังคมเพื่อความเป็นวิทยาศาสตร์ แต่เมื่อเศรษฐศาสตร์กระแสหลักถูกวิพากษ์วิจารณ์มากขึ้น เศรษฐศาสตร์การเมืองก็กลับมามีบทบาทอีกครั้งจนถึงปัจจุบัน

แนวคิดนี้ชี้ให้เห็นว่ากลไกตลาดไม่เคยเสรีอย่างแท้จริง ถูกครอบงำด้วยอำนาจที่ซ่อนเร้น และมุ่งวิเคราะห์ความไม่สมดุลของการเติบโต การกระจายรายได้ สาเหตุวิกฤติเศรษฐกิจ และบ่อเกิดของความมั่งคั่ง โดยเน้นบริบททางประวัติศาสตร์และอำนาจทางการเมืองเป็นสำคัญ