Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) to państwowa jednostka organizacyjna z osobowością prawną, która odpowiada za realizację ubezpieczeń społecznych w Polsce, w tym m.in. za pobieranie składek oraz wypłatę emerytur i rent. Instytucja powstała w 1934 roku z połączenia pięciu odrębnych zakładów ubezpieczeniowych na mocy rozporządzenia prezydenta Ignacego Mościckiego, jednak w 1955 roku została zlikwidowana, a jej funkcje przejęły związki zawodowe – powróciła dopiero w 1960 roku. Do głównych zadań ZUS należy stwierdzanie obowiązku ubezpieczenia, prowadzenie indywidualnych kont ubezpieczonych oraz orzekanie o czasowej niezdolności do pracy przez lekarzy orzeczników. W 2021 roku podstawowe stopy składek wynosiły: 19,52% na ubezpieczenie emerytalne, 8% rentowe, 2,45% chorobowe oraz od 0,40% do 8,12% wypadkowe, przy czym połowę składki emerytalnej i rentowej opłaca pracodawca. Za swoją działalność instytucja została w 1987 roku odznaczona Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.