บริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) หรือ ปตท.สผ. ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2528 โดยได้รับมอบหมายจากการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย (ปตท.) ให้ดำเนินธุรกิจสำรวจ พัฒนา และผลิตปิโตรเลียม เพื่อเสริมสร้างความมั่นคงทางพลังงานของประเทศและลดการพึ่งพาการนำเข้าจากต่างประเทศ ปัจจุบัน (ข้อมูล ณ วันที่ 30 มิถุนายน 2567) บริษัทมีโครงการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมรวม 50 โครงการ กระจายอยู่ใน 12 ประเทศทั่วโลก เช่น ไทย เมียนมา เวียดนาม ออสเตรเลีย แคนาดา และบราซิล โดยมีบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) เป็นผู้ถือหุ้นหลัก และได้เข้าจดทะเบียนเป็นบริษัทมหาชนในปี พ.ศ. 2530 ด้วยทุนจดทะเบียน 3,970 ล้านบาท นอกจากนี้ ณ สิ้นปี 2560 บริษัทมีปริมาณสำรองปิโตรเลียมที่พิสูจน์แล้วรวมทั้งสิ้น 631 ล้านบาร์เรลเทียบเท่าน้ำมันดิบ สะท้อนถึงบทบาทสำคัญในฐานะผู้นำด้านพลังงานของภูมิภาค