Kahraman şehir, II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası'na karşı olağanüstü direniş gösteren Sovyet yerleşimlerine verilen onursal bir unvandır; Yugoslavya da bu unvanı kullanmıştır. Unvan ilk kez 1942'de Pravda gazetesinde anılmış, 1 Mayıs 1945'te Josef Stalin'in emriyle resmiyet kazanmıştır. 1961'de Kiev, 1965'te ise Brest Kalesi "kahraman tahkimat" unvanıyla onurlandırılmış, unvan 1988'e kadar verilmeye devam etmiştir. Brest Kalesi, 22 Haziran 1941'de başlayan Barbarossa Harekatı'nda ani saldırıya uğramış, yiyecek ve su olmadan haftalarca direnerek sembol bir direniş sergilemiştir. Leningrad (bugünkü Sankt-Peterburg) ise 1941-1944 arasındaki kuşatmada açlık, soğuk ve bombardımanla mücadele etmiş; Ladoga Gölü üzerinden sağlanan erzaklarla hayatta kalmıştır. Bu unvan, Lenin Nişanı ve kahramanlık madalyasıyla birlikte verilir ve onurlandırılan şehirde anıt yapılırdı.