Rüzgâr
Rüzgâr, hava veya gazların gezegen yüzeyine göre doğal hareketi olup, temel olarak yüksek basınç alanlarından alçak basınç alanlarına doğru gerçekleşen hava akımıdır; bu hareketin başlıca nedenleri ekvator ile kutuplar arasındaki ısınma farkı ve Dünya'nın dönüşünden kaynaklanan Coriolis etkisidir. Küresel ölçekteki muson rüzgârlarından, kıyılardaki deniz-kara meltemlerine ve dağ-vadi esintilerine kadar çok çeşitli türleri bulunan rüzgârlar, şiddetlerine göre esinti, bora, fırtına, tornado ve kasırga gibi isimler alır. Meteorolojide rüzgârın yönü rüzgâr gülü, hızı ise anemometre ile ölçülürken, yükseklerdeki hava hareketleri balonlar yardımıyla hesaplanır. Bu doğal olgu, okyanus akıntılarını ve dalgalarını oluşturarak kıyılarda falez ve lagün gibi şekilleri biçimlendirirken, çöllerde kumul, yardang ve tafoni gibi aşındırma yapıları oluşturur. Ayrıca bitki sporlarını taşıyarak tozlaşmayı sağlar, yel değirmenleri ve yelkenli gemilerde enerji kaynağı olarak kullanılır, ancak orman yangınlarının hızla büyümesine de yol açabilir. Güneş Sistemi'ndeki en güçlü rüzgârlar ise Neptün ve Satürn'de gözlemlenir; uzayda ise Güneş rüzgârı ve gezegensel rüzgârlar gibi farklı türleri bulunur.
Source: Rüzgâr — Wikipedia · Summary by RollWiki AI · Language: Turkish