Madencilik, yer kabuğundaki maden cevherlerinin araştırılması, çıkarılması ve işletilmesiyle ilgilenen, ekonomik önemi bulunan mineralleri endüstriye kazandıran uygulamalı bir bilim dalıdır. Tarihteki en eski madencilik faaliyeti yaklaşık 43.000 yıl öncesine tarihlenen ve paleolitik insanlarının hematit çıkardığı Esvatini'deki Aslan Mağarası'dır; Macaristan'da ise Neandertallerin çakmak taşı madenciliği yaptığı sahalar bulunmuştur. Madencilikte ilk patlayıcı olan karabarut (1627 yılında Slovakya'da kullanılmış ve bu bölgede 1762'de dünyanın ilk madencilik akademisi kurulmuştur. Eski uygarlıklar arasında Mısırlıların Sina Yarımadası'nda turkuaz işletmesi öne çıkarken, Kolomb öncesi Amerika'da New Mexico'daki Cerillos Maden Bölgesi'nde de turkuaz çıkarılmıştır. Açık ocak madenciliği, maden mühendisliği ve havalandırma gibi alt dalları içeren bu disiplin, maden yataklarının projelendirilmesinden çıkarılan cevherin zenginleştirilmesine kadar geniş bir süreci kapsar. Kısacası madencilik, insanlık tarihiyle yaşıt bir uğraşı olup günümüzde hammadde ihtiyacının temel kaynağını sağlamaya devam etmektedir.