Gián điệp (tình báo) là hoạt động thu thập thông tin một cách bí mật, một nghề cổ xưa gắn liền với sự ra đời của nhà nước, được ghi nhận từ thời các chiến lược gia nổi tiếng như Tôn Tử (Trung Quốc) và Chanakya (Ấn Độ). Hoạt động này đạt đỉnh cao trong Chiến tranh Lạnh (1945-1990) khi Mỹ, Liên Xô và Trung Quốc ráo riết thu thập bí mật quân sự, đặc biệt là về vũ khí hạt nhân. Bước sang thế kỷ 21, các cường quốc mở rộng phạm vi sang tình báo mạng, chống khủng bố và chiến tranh ma túy. Về bản chất, hoạt động này thường bị coi là bất hợp pháp theo luật quốc gia, dựa trên sự lừa gạt, tuyển mộ điệp viên, nghe lén và công nghệ hiện đại, được thực hiện theo quy trình 5 bước từ xác định mục tiêu đến sử dụng thông tin. Mục đích cốt lõi là phục vụ an ninh quốc gia, chính trị, quân sự và kinh tế, vì vậy mọi thông tin tình báo luôn được bảo mật tuyệt đối.