Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ), που εδρεύει στο Στρασβούργο και ιδρύθηκε το 1959, αποτελεί τον πρώτο διεθνή δικαστικό μηχανισμό προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, βάσει της Ευρωπαϊκής Σύμβασης που υιοθετήθηκε το 1950. Έχει δικαιοδοσία σε 46 κράτη μέλη (εξαιρώντας Ρωσία, Λευκορωσία και Βατικανό), όπου δέχεται ατομικές προσφυγές πολιτών και ΜΚΟ, καθώς και διακρατικές, με δεσμευτικές αποφάσεις για τα κράτη. Απαρτίζεται από 40+ δικαστές με μη ανανεώσιμη θητεία εννέα ετών, οι εκδίκαση γίνεται είτε σε επιτροπές τριών, είτε σε τμήματα επτά ή 17 δικαστών (όπως αυτό που συμμετέχει ο Έλληνας Ιωάννης Κτιστάκις, 2021-2030). Μετά την πτώση του Τείγχους του Βερολίνου (1989) και την ένταξη νέων κρατών, ο αριθμός προσφυγών εκτοξεύτηκε (57.200 το 2009), οδηγώντας στην ψήφιση του Πρωτοκόλλου 14 (2010) για την επιτάχυνση των διαδικασιών. Τέλος, δεν πρέπει να συγχείται με το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εδρεύει στο Λουξεμβούργο και ασχολείται με το ευρωπαϊκό κοινοτικό δίκαιο.