มรสุม

มรสุม คือลมประจำฤดูกาลที่เกิดจากความแตกต่างของอุณหภูมิระหว่างพื้นดินและพื้นน้ำ กล่าวคือ เมื่อพื้นดินร้อนกว่าน้ำในฤดูร้อน อากาศเหนือพื้นดินจะลอยตัวขึ้นและดึงลมชื้นจากทะเลเข้าสู่ฝั่งจนเกิดฝนตก ขณะที่ในฤดูหนาวจะเกิดลมในทิศทางตรงกันข้าม โดยเฉพาะมรสุมในเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จัดว่ารุนแรงที่สุด คำว่า "มรสุม" มาจากคำว่า mausem ในภาษาอาหรับแปลว่าฤดูกาล ซึ่งถูกใช้ครั้งแรกในอินเดียของอังกฤษ งานวิจัยทางธรณีวิทยาชี้ว่ามรสุมเริ่มพัฒนาอย่างมากเมื่อประมาณ 8 ล้านปีก่อน เกี่ยวข้องกับการยกตัวขึ้นของที่ราบสูงทิเบตหลังการชนกันของอินเดียกับทวีปเอเชียเมื่อ 50 ล้านปีก่อน และยังทวีความรุนแรงขึ้นในยุคน้ำแข็งไพลส์โตซีน ทั้งนี้ มรสุมมีผลต่อภูมิอากาศทั้งในแง่ดี เช่น ทำให้พื้นที่แห้งแล้งของอินเดียเขียวขจี และเป็นตัวขับเคลื่อนวัฏจักรฝนทั่วภูมิภาค กระบวนการเกิดมรสุมสืบเนื่องมาจากค่าความสามารถในการดูดซับความร้อนของน้ำสูงกว่าผืนดิน จึงทำให้อุณหภูมิและความดันอากาศที่แตกต่างกันนำไปสู่การเกิดลมและฝนอย่างเป็นวงจร