Thành phố trực thuộc trung ương là đơn vị hành chính cấp tỉnh do trung ương quản lý trực tiếp, đóng vai trò là đô thị trung tâm cấp quốc gia về kinh tế, chính trị, văn hóa và khoa học công nghệ. Theo Hiến pháp 2013 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Việt Nam hiện tổ chức hành chính theo mô hình 2 cấp, trong đó thành phố này nằm ở cấp tỉnh, bên dưới gồm các quận, huyện, thị xã và cấp xã (phường, xã, đặc khu). Để được công nhận, theo Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15, một thành phố phải đạt các tiêu chuẩn rất khắt khe như dân số từ 2,5 triệu người, diện tích từ 2.500 km², tỷ lệ đô thị hóa trên 45% và phải là đô thị loại I. Ngoài ra, thành phố cần có tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ đạt trên 80% GRDP, thu nhập bình quân đầu người cao hơn mức trung bình cả nước, và không nhận bổ sung cân đối ngân sách từ trung ương. Những quy định nghiêm ngặt này nhằm đảm bảo các thành phố lớn thực sự là động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội cho cả vùng và quốc gia, không chỉ bó hẹp trong một tỉnh.