Ulisses to przełomowa powieść modernistyczna autorstwa Jamesa Joyce’a, publikowana w odcinkach w latach 1918–1920, a wydana w całości 2 lutego 1922 roku w Paryżu przez Sylvię Beach. Akcja książki rozgrywa się w ciągu jednego dnia – 16 czerwca 1904 roku – w Dublinie, a jej trzej główni bohaterowie (Stephen Dedalus, Leopold Bloom i jego żona Molly) są współczesnymi odpowiednikami Telemacha, Odyseusza i Penelopy z homerowej Odysei. Powieść, licząca zwykle 800–1000 stron i podzielona na 18 rozdziałów, początkowo budziła ogromne kontrowersje i była oskarżana o nieprzyzwoitość, jednak z czasem uznano ją za arcydzieło dzięki innowacyjnej technice strumienia świadomości, eksperymentom z prozą oraz bogatym charakterystykom. Fabuła śledzi codzienne wędrówki Blooma i Dedalusa po Dublinie – od porannego śniadania, przez wizytę na poczcie i pogrzebie, po dysputy w redakcji gazety i Bibliotece Narodowej. Na pamiątkę pierwszej randki Joyce’a z żoną Norą Barnacle, dzień 16 czerwca obchodzony jest na całym świecie jako Bloomsday, a sama powieść pozostaje jednym z najważniejszych dzieł literatury XX wieku.