Leeuwarden (stad)

Leeuwarden is de hoofdstad van de provincie Friesland en een van de oudste steden van Noord-Nederland. De stad is ontstaan op terpen aan de Middelzee, die in de dertiende eeuw dichtslibde, en wordt voor het eerst genoemd in een akte uit de achtste eeuw als Villa Lintarwrde. In 1435 fuseerden de drie nederzettingen Oldehove, Nijehove en Hoek tot één stad, al is het exacte jaar van de stadsrechten onbekend omdat het archief in 1392 verbrandde; in 1985 vierde men daarom het 700-jarig bestaan op basis van een Hanze-document uit 1285.

De vijftiende eeuw werd gekenmerkt door de strijd tussen de Schieringers en Vetkopers, waarbij Leeuwarden een bolwerk van de Vetkopers was, en in 1498 had Albrecht van Saksen negen weken nodig om de stad in te nemen. Een dramatisch hoogtepunt was in 1523, toen rebellenleider en piraat Wijerd Jelckama en de laatste leden van de Arumer Zwarte Hoop hier werden onthoofd. Tegenwoordig is Leeuwarden met bijna 96.000 inwoners (2023) de grootste van de Friese elf steden en een belangrijk centrum voor financiële en zakelijke dienstverlening, de overheid en de non-profitsector.