ترفند پانزی

ترفند پانزی یک عملیات سرمایه‌گذاری کلاهبردارانه است که در آن سود وعده‌داده‌شده به سرمایه‌گذاران قدیمی، مستقیماً از پول سرمایه‌گذاران جدید تأمین می‌شود و هیچ فعالیت اقتصادی واقعی پشت آن نیست. این نام از چارلز پانزی گرفته شده که در سال ۱۹۲۰ با این روش بدنام شد؛ او ابتدا بر اساس خرید و فروش کوپن‌های تمبر پستی کار را آغاز کرد اما به‌زودی پول جدید را صرف پرداخت سود به سرمایه‌گذاران قبلی کرد. کلاهبرداران با وعده سودهای غیرعادی بالا و ثابت، همراه با اصطلاحات پیچیده و فریبنده، افراد بی‌تجربه را جذب می‌کنند و این سیستم برای بقا به جریان دائمی سرمایه‌گذاران جدید نیاز دارد. به محض کاهش ورود پول تازه، طرح فرو می‌پاشد و بسیاری از سرمایه‌گذاران دارایی خود را از دست می‌دهند. این کلاهبرداری علاوه بر ضرر مالی، به اعتماد عمومی به بازار سرمایه آسیب جدی وارد می‌کند و معمولاً پیش از فروپاشی کامل، توسط مراجع قانونی شناسایی و متوقف می‌شود.